Strona główna  
    Kontakt  
    BIP  
    GCI  
    Mapa  
Strona główna / Zabytki / Zabytkowa Austeria
2014-11-21     Janusza, Marii, Reginy    







ZABYTKOWA AUSTERIA     

Austeria  Miejska w  Sławkowie  Pierwochą  Zwana  - to oficjalna urzędowa  nazwa  karczmy  położonej w Rynku Sławkowskim pod numerem policyjnym 2, używana od chwili jej wzniesienia,   czyli najprawdopodobniej   w 1781   roku   do utraty przez Sławków praw miejskich w 1870 roku.   Świadczy   ona  dobitnie   o komunalnej własności obiektu oraz o jego miejskim charakterze.

Określenie "Pierwocha" pochodzi prawdopodobnie od słowa "pierwsza", czyli najstarsza lub największa. Nie można również wykluczyć, że nazwa ta została utworzona od nazwiska jednego z licznych jej dzierżawców.

 Austeria (z jęz. włoskiego)  to  z  kolei  staropolskie  określenie karczmy o najwyższym standardzie, dobrze wyposażonej i posiadającej bogaty asortyment wszelakiego jadła i napitków, mieszczącej się w solidnym, obszernym budynku, spełniającym jednocześnie funkcje gastronomiczne oraz hotelowo-stajenne w zajeździe.

Niewątpliwie    sławkowska  Austeria   jest  najpiękniejszą   spośród   wszystkich   zachowanych    do  dzisiejszych  czasów.  Jej  usytuowanie i architektura dają najpełniejsze wyobrażenie o budownictwie i sztuce ciesielskiej w przedrozbiorowej Polsce. Budynek stanowi klasyczny przykład drewnianej staropolskiej karczmy. Zbudowany został na planie litery "T". Całość budynku o powierzchni 380 m2 przykrywa dwuspadowy dach.

Historia karczmarstwa sławkowskiego jest starsza niż samo miasto. Już w kronice Jana Długosza odnajdujemy informację, iż w 1220 roku biskup krakowski Iwo Odrowąż uposażył klasztor Świętego Ducha w Prądniku pod Krakowem dochodami z karczem sławkowskich. Wiadomość  ta  jako  pierwsza  potwierdza   nie  tylko  istnienie  Sławkowa  w  początkach  XIII  wieku, ale również zaświadcza o prężnym ośrodku wymiany handlowej i funkcjonowaniu co najmniej dwóch tego typu obiektów.

 W kolejnych wiekach mamy wiele wzmianek o sławkowskich karczmach i dochodach z nich czerpanych przez biskupów krakowskich, starostów Klucza Sławkowskiego i mieszczan. Często też dochodziło do konfliktów o zyski czerpane z praw do warzenia piwa i palenia gorzałki oraz ich sprzedaży w karczmach Klucza Sławkowskiego, których np. w 1734 roku było aż osiemnaście. W 1787 roku odnotowane zostały nazwy trzech z nich, funkcjonujących w samym mieście: Austeria Miejska, Szopa Sławkowska i Karczma Wygoda, w informacji zawarta jest również wzmianka, iż łącznie sprzedały one 1620 garnców gorzałki i 219 beczek piwa. 

Jakkolwiek budynek Austerii w obecnym kształcie pochodzi najprawdopodobniej z roku 1781, to jednak przyjąć należy za pewnik, że zabytek ten sięga czasów o wiele wcześniejszych i że w ciągu wieków był wielokrotnie przebudowywany, chociaż zawsze usytuowany w tym samym pryncypialnym miejscu przy gościńcu śląskim, którego częścią była główna arteria wiodąca przez Rynek. Świadczą o tym również m.in. XIII-wieczne mury odkryte pod fundamentami Austerii oraz bardzo liczne fragmenty karczmarskiej ceramiki odnajdywane podczas prac ziemnych w różnych częściach obiektu. 

Austeria zawsze była i jest własnością miasta, nadzorowaną i zarządzaną przez władze miasta, oddawaną każdorazowo w dzierżawę.





















Kreator IAP - (C)opyright by MOTONET