Czy przedsiębiorczości można nauczyć się poprzez wspólne działanie? Czy różnice językowe i kulturowe muszą utrudniać współpracę? I jak znaleźć odwagę, by zrobić pierwszy krok w kierunku realizacji własnych pomysłów? Na te pytania szukali odpowiedzi uczestnicy polsko-ukraińskiej wymiany młodzieży „Youth Drive - Młodzi Napędzają Zmianę”, która odbyła się w Wiśle w dniach 11–19 października 2026 roku.

Dziewięć dni wspólnych warsztatów, ćwiczeń, rozmów i działań pozwoliło młodym ludziom spojrzeć na przedsiębiorczość szerzej niż tylko przez pryzmat prowadzenia własnej firmy. Była to również okazja do rozwijania kompetencji społecznych, poznawania perspektywy drugiego człowieka oraz odkrywania, że współpraca może stać się początkiem wartościowych zmian.

Pierwsze spotkania – od niepewności do wspólnoty

Każda międzynarodowa wymiana zaczyna się od pierwszych spojrzeń, nieśmiałych rozmów i pytań o to, jak będzie wyglądał wspólny czas. Uczestnicy projektu „Youth Drive” również musieli odnaleźć się w nowej grupie, poznać siebie nawzajem i przełamać początkowe bariery. Pomogły w tym gry integracyjne, rozmowy w parach, aktywności zespołowe i ćwiczenia, które zachęcały do odkrywania wspólnych zainteresowań. Młodzież rozmawiała o swoich oczekiwaniach, obawach i celach, a następnie wspólnie ustalała zasady współpracy. Ważnym elementem pierwszych dni było budowanie atmosfery bezpieczeństwa i wzajemnego szacunku. Każdy uczestnik wnosił do grupy własne doświadczenia, osobowość i sposób patrzenia na świat. Stopniowo niepewność ustępowała ciekawości, a początkowe rozmowy przeradzały się w coraz swobodniejszą wymianę myśli. Szczególnego znaczenia nabrała komunikacja. Uczestnicy przekonali się, że porozumiewanie się to znacznie więcej niż znajomość słów. Gesty, mimika, uważne słuchanie i gotowość do wyjaśniania nieporozumień pomagały współpracować nawet wtedy, gdy brakowało odpowiednich słów w języku angielskim.

Zespół, który uczy się współpracy

Wspólne zadania szybko pokazały, że skuteczna praca zespołowa wymaga czegoś więcej niż dobrego pomysłu. Potrzebne są cierpliwość, zaufanie, odpowiedzialność i umiejętność słuchania innych. Podczas ćwiczeń integracyjnych i wyzwań grupowych młodzież musiała podejmować decyzje, szukać rozwiązań i wspólnie radzić sobie z pojawiającymi się trudnościami. Niektóre zadania wymagały szybkiego działania, inne dokładnego planowania i porozumienia między wszystkimi członkami zespołu. Była to okazja do odkrywania własnych mocnych stron. Jedni uczestnicy potrafili szybko znaleźć rozwiązanie, inni zwracali uwagę na szczegóły, a jeszcze inni wspierali grupę, łagodzili napięcia i motywowali pozostałych do działania. Młodzi ludzie przekonali się, że różnice nie muszą dzielić. Przeciwnie, mogą stanowić źródło inspiracji i nowych pomysłów. Współpraca polsko-ukraińska pozwalała spojrzeć na te same zagadnienia z różnych perspektyw i uczyła szacunku dla odmiennych doświadczeń. Ważną lekcją okazało się również podejście do błędów. Zamiast traktować je wyłącznie jako porażkę, uczestnicy uczyli się wyciągać wnioski, szukać innych rozwiązań i wspierać się nawzajem.

Przedsiębiorczość zaczyna się od pomysłu

Jednym z głównych tematów wymiany była przedsiębiorczość młodych ludzi. Uczestnicy zastanawiali się, czym właściwie jest przedsiębiorcze podejście i jakie umiejętności pomagają realizować własne cele. Wspólne warsztaty i dyskusje pokazały, że przedsiębiorczość nie ogranicza się do zakładania i prowadzenia firmy. To także inicjatywa, samodzielność, kreatywne myślenie, odpowiedzialność za decyzje i umiejętność dostrzegania możliwości tam, gdzie inni widzą przeszkody. Młodzież szukała przykładów przedsiębiorczości w codziennym życiu. Organizowanie wydarzenia, planowanie wspólnej aktywności, rozwiązywanie problemów czy proponowanie nowych pomysłów - wszystkie te działania wymagają zaangażowania i gotowości do przejęcia inicjatywy. Uczestnicy przyglądali się również temu, co pomaga w realizacji planów, a co może powstrzymywać przed rozpoczęciem działania. Wspólna refleksja prowadziła do ważnego wniosku: nie zawsze potrzebujemy dużych pieniędzy, idealnych warunków czy gotowego planu. Czasami wystarczy pomysł, współpraca i otwartość na naukę.

Spotkanie z przedsiębiorcą – inspiracja blisko nas

Praktycznym uzupełnieniem rozmów o przedsiębiorczości było spotkanie z właścicielem Chlebowej Chaty w Górkach Małych. Wizyta pozwoliła uczestnikom poznać miejsce, w którym tradycja i lokalne dziedzictwo stają się częścią działalności. Była okazją do spojrzenia na przedsiębiorczość z innej perspektywy, jako na sposób rozwijania pomysłu, który może czerpać inspirację z historii, kultury i lokalnej społeczności. Dla młodzieży była to szansa, by zastanowić się, jak wiele różnych form może przybierać własna działalność. Przedsiębiorczość nie musi oznaczać wyłącznie nowoczesnych technologii czy dużych firm. Może opierać się również na pielęgnowaniu tradycji, dzieleniu się lokalnym dziedzictwem i tworzeniu wartościowych doświadczeń dla innych. Spotkanie przypomniało uczestnikom, że za realizacją pomysłu stoją nie tylko kreatywność i pasja, ale także zaangażowanie, samodzielność i konsekwencja. Pokazało również, że inspiracji do działania warto szukać w najbliższym otoczeniu.

Od odkrywania siebie do planowania przyszłości

Ważnym wątkiem wymiany było poznawanie własnych możliwości i zastanawianie się nad przyszłością zawodową. Uczestnicy przyglądali się swoim mocnym stronom, zainteresowaniom i umiejętnościom, które mogą okazać się przydatne w dalszej edukacji oraz na rynku pracy. Praca nad samoświadomością pozwalała dostrzec, że kompetencje potrzebne w życiu zawodowym rozwijają się nie tylko podczas formalnej nauki. Komunikacja, współpraca, organizacja pracy, rozwiązywanie problemów i odpowiedzialność za podejmowane decyzje są ćwiczone również podczas wspólnych działań i codziennych wyzwań. Wymiana dawała możliwość uczenia się od siebie nawzajem. Doświadczenia młodych ludzi z Polski i Ukrainy pokazywały, że choć ich drogi i sytuacje mogą się różnić, wiele pytań dotyczących przyszłości pozostaje wspólnych. Jak rozpoznać swoje możliwości? Jak przekuć zainteresowania w konkretny plan? Jak zrobić pierwszy krok, nawet jeśli nie wszystko jest jeszcze jasne? Poszukiwanie odpowiedzi na te pytania było ważną częścią procesu uczenia się.

Różnice, które inspirują

Wymiana młodzieży to nie tylko warsztaty i rozwijanie kompetencji. To również codzienne życie w międzynarodowej grupie, wspólne rozmowy i poznawanie perspektywy drugiego człowieka. Spotkanie młodzieży z Polski i Ukrainy tworzyło przestrzeń do budowania relacji opartych na otwartości, ciekawości i wzajemnym szacunku. Uczestnicy mogli dostrzec zarówno różnice kulturowe, jak i to, co ich łączy - podobne marzenia, wyzwania i potrzebę znalezienia swojego miejsca w świecie. Wspólne doświadczenia pomagały przełamywać stereotypy i uczyły patrzenia na drugą osobę przez pryzmat jej indywidualnych cech, a nie wyłącznie kraju pochodzenia. Z każdym kolejnym dniem grupa coraz lepiej funkcjonowała jako zespół. To, co na początku wymagało dodatkowego wysiłku, stopniowo stawało się naturalną częścią współpracy.

Małe kroki prowadzą do dużych zmian

Jednym z najważniejszych przesłań projektu było przekonanie, że zmiana nie zawsze zaczyna się od wielkich deklaracji. Często rodzi się z drobnych decyzji: zadania pytania, zaproponowania rozwiązania, wysłuchania drugiej osoby czy podjęcia próby mimo obaw. Uczestnicy mieli okazję sprawdzać te zasady w praktyce - podczas zadań zespołowych, rozmów, ćwiczeń komunikacyjnych i wspólnego rozwiązywania problemów. Każda aktywność stawała się okazją do rozwijania umiejętności, które można wykorzystać także poza projektem. Nie chodziło o to, by po dziewięciu dniach znać odpowiedzi na wszystkie pytania dotyczące przyszłości. Ważniejsze było zdobycie nowych doświadczeń, poznanie własnych możliwości i przekonanie się, że warto podejmować inicjatywę. Uczestnicy wyjechali z bagażem wspólnych przeżyć, nowymi perspektywami i refleksją nad tym, jak mogą wykorzystać zdobyte umiejętności w swoim otoczeniu.

Koniec wymiany, początek dalszych działań

Dziewięć dni w Wiśle było czasem intensywnej nauki, współpracy i budowania relacji. Projekt „Youth Drive – Młodzi Napędzają Zmianę” pokazał, że rozwijanie przedsiębiorczości można łączyć z edukacją międzykulturową, poznawaniem siebie i uczeniem się odpowiedzialnego działania. Najważniejszym rezultatem wymiany nie były wyłącznie zrealizowane aktywności, lecz także doświadczenia, które uczestnicy mogą przenieść do swojego codziennego życia: większa świadomość własnych mocnych stron, otwartość na innych, umiejętność współpracy i gotowość do podejmowania inicjatywy. Wartości zdobyte podczas spotkania nie muszą pozostać w Wiśle. Mogą towarzyszyć młodym ludziom w szkole, pracy, działalności społecznej i kolejnych projektach. Mogą również inspirować ich do dzielenia się doświadczeniami z rówieśnikami oraz angażowania się w życie lokalnych społeczności. "Youth Drive – Młodzi Napędzają Zmianę" to przede wszystkim przekonanie, że młodzi ludzie mają wpływ na otaczającą ich rzeczywistość. Potrzebują przestrzeni do działania, możliwości zdobywania doświadczeń i odwagi, by sprawdzać własne pomysły w praktyce.

Publikacja dobrych praktyk:

https://canva.link/5dmjaf6fq4as16m

„YOUTH DRIVE – Young People Drive Change” był realizowany w ramach programu Polsko-Ukraińskiej Rady Wymiany Młodzieży, którego celem jest wzmacnianie współpracy między młodymi ludźmi z Polski i Ukrainy oraz wspieranie rozwoju ich kompetencji społecznych i zawodowych.